کم‌تحرکی و نشستن طولانی؛ چگونه در زندگی روزمره فعال‌تر باشیم؟

فردی در محیط کار پشت میز که سبک زندگی کم‌تحرک دارد
مقاله سلامت

کم‌تحرکی و نشستن طولانی؛ چگونه در زندگی روزمره فعال‌تر باشیم؟

نشستن طولانی و کم‌تحرکی در کار، مطالعه، رانندگی و استفاده از صفحه‌نمایش می‌تواند سهم بزرگی از روز را به رفتار کم‌تحرک تبدیل کند. راه‌حل، فقط یک جلسه ورزش نیست؛ هدف…

ادامه مطلب در بررسی علمی ↓
تاریخ انتشار: مرداد 25, 1405زمان مطالعه: 1 دقیقه✓ گروه علمی دراگستان
راهنمای اقدامهشدارها و موارد احتیاطپرسش‌های متداولتوصیه داروسازبخش ویژه فعالان حوزه سلامتنکات کلیدیاشتباهات رایججدول مقایسهمحصولات مرتبط

چه مواردی می‌توانند با این موضوع مرتبط باشند؟

شش راه عملی برای کمتر نشستن و فعال‌تر شدن در زندگی روزمره

فردی که کنار میز کار برای چند دقیقه حرکات کششی انجام می‌دهد
وقفه‌های حرکتی منظم

در طول کار و مطالعه، نشستن طولانی را با وقفه‌های کوتاه برای ایستادن، کشش یا چند قدم راه‌رفتن قطع کنید.

پیاده‌روی روزانه در فضای سبز برای افزایش فعالیت بدنی
افزایش فعالیت بدنی روزانه

پیاده‌روی، پله، کارهای روزمره و رفت‌وآمد فعال همگی به مجموع فعالیت روزانه اضافه می‌شوند؛ هر مقدار حرکت بهتر از بی‌تحرکی کامل است.

میز کار مرتب و ارگونومیک با امکان تغییر وضعیت بین نشستن و ایستادن
تنظیم محیط کار

میز و صندلی مناسب به راحتی کمک می‌کنند، اما ارگونومی جایگزین حرکت نیست؛ حتی در وضعیت مناسب نیز باید مرتب از جای خود بلند شوید.

وعده غذایی متعادل شامل سبزیجات، پروتئین و غلات کامل
تغذیه سالم در کنار فعالیت

فعالیت بدنی و الگوی غذایی متعادل مکمل یکدیگرند. هدف، ایجاد عادت‌های پایدار است نه جبران ساعت‌ها نشستن با رژیم سخت یا ورزش ناگهانی.

تمرین قدرتی ساده و کنترل‌شده در خانه بدون تجهیزات پیچیده
تمرینات قدرتی ساده

تمرین‌های متناسب با توانایی فرد که عضلات اصلی بدن را درگیر می‌کنند، حداقل دو روز در هفته بخشی از توصیه‌های فعالیت بدنی بزرگسالان هستند.

گفت‌وگوی بیمار با پزشک درباره علائم هنگام فعالیت بدنی
نشانه‌های هشدار و زمان مراجعه

درد قفسه سینه، تنگی نفس غیرعادی، غش، ضعف ناگهانی یا علائم جدید و شدید هنگام فعالیت نیازمند توقف و ارزیابی پزشکی هستند.

افزایش فعالیت باید تدریجی و متناسب با توان فرد باشد. وجود علائم جدید و شدید یا بیماری‌های کنترل‌نشده نیازمند ارزیابی حرفه‌ای است.

بررسی علمی

کم‌تحرکی با نداشتن ورزش کافی دقیقاً یک چیز نیست. ممکن است فردی چند جلسه در هفته ورزش کند اما بخش بزرگی از روز را پشت میز، در خودرو یا مقابل صفحه‌نمایش بنشیند. به همین دلیل توصیه‌های جدید سلامت بر دو پیام هم‌زمان تأکید دارند: بیشتر حرکت کنید و کمتر بنشینید. شواهد راهنماهای معتبر نشان می‌دهد افزایش رفتار کم‌تحرک با پیامدهای نامطلوب سلامت همراه است و فعالیت بدنی می‌تواند بخشی از این خطر را کاهش دهد.

برای بیشتر بزرگسالان، هدف هفتگی معمول شامل ۱۵۰ تا ۳۰۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط، یا ۷۵ تا ۱۵۰ دقیقه فعالیت شدید، یا ترکیبی معادل از این دو است. تمرین‌های قدرتی که گروه‌های اصلی عضلانی را درگیر می‌کنند نیز دست‌کم در دو روز هفته توصیه می‌شوند. با این حال کسی که اکنون کم‌تحرک است لازم نیست از روز اول به این اعداد برسد؛ شروع با مقدار کم و افزایش تدریجی رویکرد عملی‌تری است.

فعالیت متوسط یعنی شدت حرکت به‌گونه‌ای باشد که ضربان قلب و تنفس بیشتر شود، اما معمولاً هنوز بتوانید صحبت کنید. پیاده‌روی تند برای بسیاری از افراد نمونه ساده‌ای از این سطح است. در فعالیت شدید صحبت‌کردن دشوارتر می‌شود و فرد فقط چند کلمه را بدون مکث برای نفس‌گیری بیان می‌کند. شدت مناسب به سن، آمادگی جسمانی و شرایط پزشکی فرد بستگی دارد.

برای شکستن الگوی نشستن، لازم نیست یک عدد ثابت و اجباری برای همه تعیین شود. راهنماهای رسمی از «بیشتر حرکت کردن و کمتر نشستن» حمایت می‌کنند، اما برای فاصله دقیق بین وقفه‌های حرکتی یک عدد واحد را برای همه توصیه نمی‌کنند. در عمل می‌توان از نشانه‌های روزمره کمک گرفت: هنگام تماس تلفنی بایستید، بخشی از مسیر را پیاده بروید، وسایل موردنیاز را کمی دورتر قرار دهید، بین کارهای پشت‌میز چند دقیقه راه بروید و جلسات کوتاه را در صورت امکان به شکل ایستاده یا همراه با حرکت برگزار کنید.

محیط کار ارگونومیک اهمیت دارد، ولی حتی بهترین صندلی هم مشکل بی‌حرکتی طولانی را به‌تنهایی حل نمی‌کند. ارتفاع مناسب نمایشگر، حمایت مناسب کمر، قرارگیری راحت پاها و تغییر وضعیت می‌تواند ناراحتی اسکلتی‌عضلانی را کمتر کند؛ در کنار آن باید فرصت‌های منظم برای حرکت ایجاد شود.

فعالیت بدنی فقط ورزش رسمی نیست. راه‌رفتن برای خرید، استفاده از پله، کارهای خانه، باغبانی، بازی فعال با کودک، رفت‌وآمد پیاده یا با دوچرخه و حتی چند دقیقه حرکت در فاصله کارها همگی بخشی از فعالیت روزانه محسوب می‌شوند. حذف شرط قدیمیِ دوره‌های حداقل ده‌دقیقه‌ای در راهنماهای جدید به همین نکته کمک می‌کند: حرکت‌های کوتاه هم ارزش دارند.

اگر مدت زیادی کم‌تحرک بوده‌اید، افزایش ناگهانی شدت تمرین ممکن است باعث درد عضلانی، آسیب یا کنارگذاشتن برنامه شود. هدف بهتر، ساختن عادتی است که ماه‌ها و سال‌ها ادامه پیدا کند. حجم و شدت را آهسته بالا ببرید، فعالیتی را انتخاب کنید که قابل انجام و ترجیحاً لذت‌بخش باشد و آن را در برنامه واقعی زندگی خود جا بدهید.

افراد سالمند، زنان باردار، افراد دارای بیماری‌های قلبی، ریوی، کلیوی، دیابت، محدودیت حرکتی یا ناتوانی نیز معمولاً از فعالیت متناسب با وضعیت خود سود می‌برند، اما برنامه باید با توانایی و محدودیت‌های فرد هماهنگ شود. اگر علائم نگران‌کننده یا محدودیت پزشکی دارید، نوع و شدت فعالیت باید با پزشک یا متخصص مربوط هماهنگ شود.

پرسش‌های متداول

برای مشاهده پاسخ، روی هر پرسش کلیک کنید.

چطور حرکت را وارد روز کنیم؟

موقعیتتغییر سادههدف
کار پشت‌میزدر فاصله کارها بایستید و چند دقیقه راه برویدقطع نشستن طولانی
تماس تلفنیدر صورت امکان ایستاده یا در حال قدم‌زدن صحبت کنیدافزایش حرکت سبک
رفت‌وآمدبخشی از مسیر را پیاده بروید یا پله را انتخاب کنیدافزایش فعالیت روزانه
خانهکارهای خانه، پیاده‌روی یا تمرین کوتاه را در برنامه بگذاریدتداوم فعالیت
هفتهفعالیت هوازی + تمرین قدرتی را تدریجی کامل کنیدرسیدن به توصیه‌های هفتگی

راهنمای اقدام

یک هفته بدون تغییر عمدی فقط الگوی نشستن خود را مشاهده کنید. سپس دو یا سه موقعیت ثابت برای حرکت اضافه کنید؛ مثلاً بعد از شروع کار، هنگام تماس‌ها، بعد از ناهار یا پیش از برگشت به خانه. قدم بعدی افزایش پیاده‌روی و رسیدن تدریجی به مقدار توصیه‌شده فعالیت هوازی و دو نوبت تمرین قدرتی در هفته است. هدف، ساختن برنامه‌ای پایدار و قابل تکرار است.

نکات کلیدی

کم‌تحرکی و ورزش‌نکردن کاملاً مترادف نیستند؛ بیشتر حرکت‌کردن در کل روز اهمیت دارد؛ هر مقدار فعالیت بهتر از هیچ است؛ هدف رایج برای بزرگسالان ۱۵۰ تا ۳۰۰ دقیقه فعالیت متوسط در هفته همراه با تمرین قدرتی در دو روز است؛ شروع تدریجی از شروع ناگهانی و سنگین پایدارتر است.

اشتباهات رایج

جبران تمام روز نشستن فقط با یک جلسه ورزش، شروع ناگهانی تمرین سنگین، وابستگی به عدد ثابت قدم برای همه، تصور اینکه میز ایستاده به‌تنهایی کافی است، بی‌توجهی به تمرین قدرتی و نادیده‌گرفتن علائم هشدار از اشتباهات رایج‌اند.

بخش ویژه فعالان حوزه سلامت

ارزیابی فرد کم‌تحرک باید علاوه بر مدت نشستن، سطح واقعی فعالیت هفتگی، علائم قلبی‌تنفسی، دردهای اسکلتی‌عضلانی، خطر سقوط، بیماری‌های مزمن، داروها و موانع رفتاری یا محیطی را در نظر بگیرد. هدف‌گذاری مرحله‌ای و قابل‌اندازه‌گیری، انتخاب فعالیت متناسب با عملکرد فرد و کاهش رفتار کم‌تحرک در کنار افزایش MVPA از اصول عملی مداخله هستند.

هشدارها و موارد احتیاط

اگر هنگام فعالیت دچار درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس غیرعادی و شدید، غش یا نزدیک‌به‌غش، تپش قلب همراه با ضعف، ضعف ناگهانی یک سمت بدن یا علائم عصبی جدید می‌شوید، فعالیت را متوقف کنید و ارزیابی پزشکی بگیرید. در بیماری‌های شناخته‌شده یا محدودیت‌های حرکتی، افزایش شدت فعالیت باید متناسب با نظر درمانگر باشد.

منابع علمی

World Health Organization. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour
مشاهده منبع
U.S. Office of Disease Prevention and Health Promotion. Physical Activity Guidelines Questions & Answers
مشاهده منبع

توصیه داروساز

برای کم‌تحرکی معمولاً مکمل، چربی‌سوز یا نوشیدنی انرژی‌زا راه‌حل اصلی نیست. اثرگذارترین مداخله، افزایش تدریجی حرکت و فعالیت بدنی متناسب با توان فرد است. اگر دارویی مصرف می‌کنید که روی ضربان قلب، فشارخون، قند خون یا تعادل اثر می‌گذارد، برنامه فعالیت شدید را بدون توجه به شرایط درمانی تغییر ندهید.

محصولات مرتبط در فروشگاه

استئوپلاس یوروویتال قرص 45 عددی قیمت اصلی: 1.084.050 تومان بود.قیمت فعلی: 890.000 تومان.

دلیل ارتباط: کمک به بهبود کار مفاصل و تحرک بیشتر

مناسب‌تر برای: بزرگسالان، سالمندان، ورزشکاران

نیازمند احتیاط: کودکان، حساسیت گوارشی، مصرف داروهای تداخل‌دار، نیازمند نظر پزشک

فلکس اورت یوروویتال قرص 60 عددی قیمت اصلی: 1.603.800 تومان بود.قیمت فعلی: 1.250.000 تومان.

دلیل ارتباط: کمک به بهبود کار مفاصل و تحرک بیشتر

مناسب‌تر برای: بزرگسالان، سالمندان، ورزشکاران

نیازمند احتیاط: کودکان، حساسیت گوارشی، مصرف داروهای تداخل‌دار، نیازمند نظر پزشک

مگنیفورت هولیستیکا کپسول 32 عددی قیمت اصلی: 535.101 تومان بود.قیمت فعلی: 470.000 تومان.

دلیل ارتباط: کمک به بهبود کار عضلات و تحرک بیشترnکمک به التیام درد های عضلانی

مناسب‌تر برای: بزرگسالان، ورزشکاران

نیازمند احتیاط: حساسیت گوارشی، مصرف داروهای تداخل‌دار، نیازمند نظر پزشک

کارتیژن فورت نیچرز اونلی قرص 30 عددی قیمت اصلی: 1.516.383 تومان بود.قیمت فعلی: 1.350.000 تومان.

دلیل ارتباط: کمک به بهبود کار مفاصل و تحرک بیشتر

مناسب‌تر برای: بزرگسالان، سالمندان، ورزشکاران

نیازمند احتیاط: کودکان، حساسیت گوارشی، مصرف داروهای تداخل‌دار، نیازمند نظر پزشک

امتیاز شما به این مطلب

هر کاربر ثبت‌نام‌شده فقط یک‌بار می‌تواند امتیاز ثبت کند.

☆☆☆☆☆0 رأی

پرسش درباره این مطلب

پرسش علمی مستقل
این مطلب برای افزایش آگاهی تهیه شده است و جایگزین تشخیص، درمان یا مشاوره فردی پزشک یا داروساز نیست.